De food en beverage-sector staat voor grote uitdagingen. Digitalisering kan machinebouwers en producenten in deze branche helpen het verschil te maken. Dat bleek tijdens een inspiratie-evenement van Siemens in De Fabrique in Utrecht.

De digitalisering behoort tot de megatrends van deze tijd. Via het Internet of Things (IoT) wordt alles met elkaar verbonden. Siemens zet in op de Digital Factory, waarin de hele waardeketen – van design via productie tot de operationele fase – wordt gevisualiseerd en gedigitaliseerd. Het bedrijf speelt hiermee in op de wens van klanten om sneller, flexibeler, efficiënter en met een hogere kwaliteit te kunnen produceren. De digitalisering schept onder meer kansen om de kosten te drukken en met een grote variëteit aan producten tegemoet te komen aan de snel veranderende consumentenwensen. “De komende jaren wordt de digitale fabriek stap-voor-stap realiteit”, aldus Freek Marks, hoofd Digital Factory bij Siemens. Wat Marks betreft, mag het tempo in Nederland gerust worden opgeschroefd. “We zijn een van de rijkste landen ter wereld, maar we hebben meer goede ideeën nodig. Het outsourcen van de productie naar landen als China is op termijn geen goede oplossing. Ook wij moeten blijven produceren en ondernemen. Het delen van data kan beter, we  moeten transparanter omgaan met het grondstoffenprobleem en vaker gebruik maken van voorspellende modellen.” Marks riep de food and beverage-sector op om gezamenlijke doelen te stellen, naar de toekomst te kijken en grenzen tussen bedrijven te laten vervagen. “Mind set blijft in dit traject key. De technologie komt er wel.”

Brede dialoog

Ook Marcel van Haren, directeur van GMV/FME, hield een pleidooi voor samenwerking. GMV, de branchevereniging voor machinebouwers in de foodprocessing industrie, is gehuisvest bij FME, de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie. Hoewel Nederland nog steeds de derde grootste machinebouwer ter wereld is en bovendien een groot exporteur van agri-producten, zien ook GMV/FME de noodzaak om te versnellen. De concurrentie staat immers niet stil. Samenwerking, technologie en digitalisering kunnen volgens Van Haren belangrijke drijfveren zijn. In 2015 werkten GMV en FME mee aan een toekomstverkenning over het voedselsysteem in 2050. Hierbij waren ook consumenten, voedselproducenten en NGO’s betrokken. Door deze brede dialoog met en samenwerking tussen alle betrokkenen kan Nederland volgens Van Haren het verschil gaan maken.

Slim, duurzaam, persoonlijk

Samenwerking is onder meer nodig om de agrifood- en technologiesector met elkaar te verbinden. Van Haren: “Digitalisering is een van de belangrijkste dingen die ons te doen staan. Dit lukt alleen als het breed gedragen wordt.” FME heeft onlangs trends in de voedselproductie gedefinieerd. Er komt de komende jaren veel op de sector af. Het opvoeren van de voedselproductie lijkt geen goed antwoord op de groeiende wereldbevolking, aangezien we nu al veel voedsel weggooien. De verstedelijking stelt de sector voor logistieke uitdagingen. Ook de klimaatverandering en geopolitieke verschuivingen zijn zaken om rekening mee te houden. Steeds meer landen worden zelfvoorzienend in hun voedselproductie, waardoor de exportpositie van Nederland onder druk komt te staan. Consumenten eisen steeds meer transparantie als het om voeding gaat. Ze willen weten waar voedingsmiddelen vandaan komen en welk effect ze hebben op hun gezondheid. Door slim, duurzaam en persoonlijk te produceren, kan de Nederlandse F&B-sector het verschil maken. “De consument is de afgelopen decennia anoniem geworden en moet weer centraal staan. Op basis van DNA-profielen kunnen we nu al per persoon vaststellen wat gezond voor hem is. We moeten naast de grootschalige productie ook kleinschalig en duurzaam gaan produceren. Er staat ons heel wat te doen, waaronder de ontwikkeling naar smart food factories. In 2020 zullen alle domeinen van de economie gedigitaliseerd zijn. Hier kan Nederland een leidende rol in nemen.”

Ketenintegratie

Robert Vincente en Sander van de Velde vertelden over de holistische wijze waarop Siemens productieprocessen benadert. Hard- en software groeien steeds sneller naar elkaar toe. Digitalisering en communicatie lopen als een rode draad door waardenketens heen. Met de software van Siemens kunnen machinebouwers en hun klanten hun waardenketens verbinden. Op basis van digitale modellen, digital twins, kunnen ze samen nadenken over de eisen waaraan machines en productielijnen nu en in de toekomst moeten voldoen. Hoe kan de machine snel worden omgesteld als de productverpakking verandert? Hoe past de productielijn zich makkelijk aan als consumentenwensen veranderen? Hoe kan een machine optimaal in de plant worden geïntegreerd? De software van Siemens helpt de mechanische, elektrotechnische en automatiseringsaspecten van machines perfect te integreren. Door machines virtueel te testen, kunnen ze sneller in bedrijf worden genomen. Op afstand monitoren en onderhouden van machines is eenvoudiger, minder tijdrovend en minder kostenintensief. Door productielijnen te koppelen aan de cloud – de MindSphere-oplossing – kan men feedback krijgen over hun gedrag en hun efficiëntie vergelijken met productielijnen van andere producten. Dit biedt weer mogelijkheden om het ontwerp te optimaliseren.

Omdenken noodzakelijk

Deelnemers aan de inspiratie-dag konden sessies volgen rond plug & produce en modularisatie in de machinebouw, OT/IT in de fabriek en voedselveiligheid in het productieproces. Ruud Veltenaar, filosoof en bijzonder hoogleraar Industry 4.0, sloot af met een kleine ‘expeditie naar de toekomst’. De wereld is in transitie, technologie ontwikkelt zich exponentieel. Dit komt het democratiseringsproces ten goede en leidt tot een gezonder balans tussen overheid, vrije markt en consument. Zo zal het over enkele jaren voor iedereen haalbaar zijn om zijn IQ technologisch te verhogen. Steeds meer consumenten worden zelfvoorzienend in hun energiebehoefte. De focus verschuift volgen Veltenaar onomkeerbaar van welvaart naar welzijn. Bedrijven zullen hun businessmodellen moeten aanpassen om te kunnen blijven bestaan. Alleen wie ‘omdenkt’ springt mee op de sneltrein naar de volgende fase in onze beschaving.

Reageer op dit artikel